Doorgaan naar hoofdcontent

Gezwam

De week van de bioloog 3 

De herfst is in het land maar de zomer geeft zich nog niet gewonnen. Koolwitjes, dagpauwogen en zelfs een kolibrievlinder laten zich geregeld zien op de laatste bloemen van de vlinderstruik. Maar voor deze bioloog was he toch de week van het gezwam. Voorbereidend op een college over de gevolgen van stikstofdepositie op paddenstoelen die in innige relatie met bomen leven en als topper een online introductie college rond alles wat maar met opvallende zwammen te maken heeft.

Eikelbekertje

Zonder schimmels geen leven is een bekende stelling maar dat geldt ook voor planten en andere fotosynthetiserende organismen. Toch zit er wel wat in, alleen zij zijn in staat hout af te breken en weer terug te brengen in de voedselkringloop. Sommige soorten pakken alleen cellulose aan en veranderen zo een boomstam in kleine bruine brokjes. Anderen kunnen ook lignine verteren en maken er een witte, zachte massa van waar weer andere schimmels op groot kunnen worden. 

Appelrussula

Misschien net zo belangrijk zijn de mycorrhiza vormers. Symbionten van bomen en planten die met hun schimmeldraden opname van mineralen verbeteren maar ook aminozuren doorgeven aan hun gastheer. Vliegenzwammen, kastanjeboleten, cantharellen, melkzwammen en russula's. Honderden soorten hebben elk weer hun eigen specifieke boom waar ze mee samenleven.

Biefstukzwam

Parasieten vinden wij maar lastige wezens. Soms hebben we er persoonlijk last van, vaak ervaren we hinder doordat ze bijvoorbeeld levende bomen verstikken. Honingzwammen, dennenmoorders en beukenzwammen hebben miljoenen doden op hun geweten als ze die zouden hebben. Soms gaat het wat subtieler, biefstukzwammen bijvoorbeeld. Zij ontkiemen in een wond op de bast en beginnen meteen met verteren van het levende hout. Soms kan een boom daardoor zo verzwakken dat hij bij de eerste storm het loodje legt.

Inktviszwam

Paddenstoelen blijven intrigerend. Ze verschijnen en verdwijnen zonder ook maar iets van hun volle omvang te laten zien. Het zijn alleen vruchtlichamen van onzichtbaar gezwam. Leuk om in de komende oktobermaand eens uitgebreid naar te kijken.




Reacties

Populaire posts van deze blog

Stekelrog

De bioloog zoekt De week van de bioloog - 9 Wat een week. Vier collegeseries over het verhaal van Sapiens afgesloten. een introductie college over Virologie mogen verzorgen (wordt as. zaterdag herhaald, zie website Vrije Academie) en vandaag volledig uitgewaaid op het Hollandse strand bij Katwijk. En dat leverde weer een leuk verhaal op/. .Striemende wind, bijna horizontale regen en vliegend zand. Maar eens een bioloog, altijd een bioloog. Met samen geknepen ogen bleef ik het zand afspeuren en dat leverde eerst een dribbelend drieteenstrandlopertje op. Prachtig wit en grijs, zijn  winterkostuum steekt prachtig af tegen het strand. Een ongezien garnaaltje verdwijnt in het zwarte snaveltje. En dan komt de beloning. Een eikapsel van een stekelrog. Een algemene kraakbeenvis in de Noordzee maar toch een leuke waarneming. Boswachter Luc Knijnsberg vindt geregeld meer soorten maar ik ben a blij met een enkel kapsel. Het jong is allang uitgekomen. Mogelijk nu rondzwemmend langs onze kust en ho

Rupsen, verborgen of gewapend

Psi-vlinder, Berkenheuvel September is de tijd dat veel rupsen zich opmaken voor de lange winter. Stevig dooreten, vervellen en dan verpoppen om zo roerloos te wachten op het nieuwe jaar. Sommigen leven zeer opvallend, anderen kiezen voor een strategie waar verstoppertje spelen het belangrijkste in het leven is. Drietand, Vennenbroek Opvallen betekent andere manieren gebruiken om vooral snaveltjes te weerhouden toe te happen. Kleuren die op wespen lijken helpen maar ook haarborstels zijn handig. De Drietand en de Psi-vlinder bijvoorbeeld. Als vlinder zijn het nauwelijks te onderscheiden grijs en zwart gekleurde uilvlinders. Maar als rups kiezen ze elk voor hun eigen, opvallende, uitdossing. Geel domineert bij de Psi-vlinder, oranje bij de Drietand. De laatste kiest ook voor verwarring door voor- en achterkant dezelfde kleur te geven. En allebei doen ze het met haren. Een zwarte, hoog uitstekende en wat slordig uitgevoerde kwast staat parmantig omhoog. Als een vogelsnavel z

Nachtvlinder ABC 2012

Veelvraat, een algemene Spinneruil Nog even en het jaar 2012 is verleden tijd. Een goede gelegenheid om even terug te kijken op de 109 blog berichten die werden gepubliceerd. Van adders tot zeevogels , van sieralgen tot de " Gouden Rand van Groningen " passeerden  de revue. Maar het meest populair waren toch berichten over nachtvlinders, bij elkaar opgeteld werden deze pagina's ruim 2000 keer bezocht. Mede dankzij de buitengewoon succesvolle Nachtvlinderestafette, georganiseerd door de Stichting Natuurkampeer- terreinen , de Vlinderstichting en Natuurpresentaties , kon elke bijdrage over deze nachtelijke fladderaars rekenen op ongekende belangstelling. Voor al mijn trouwe vlindervolgers sluit ik dan ook graag het jaar af met het "Nachtvlinder ABC 2012". Groot Avondrood, één van onze mooiste Pijlstaarten A vondrood, niet alleen beginnend met de eerste letter van het alfabet maar ook één van de mooiste Pijlstaartvlinders. Van de twee soorten A