Doorgaan naar hoofdcontent

Gezwam

De week van de bioloog 3 

De herfst is in het land maar de zomer geeft zich nog niet gewonnen. Koolwitjes, dagpauwogen en zelfs een kolibrievlinder laten zich geregeld zien op de laatste bloemen van de vlinderstruik. Maar voor deze bioloog was he toch de week van het gezwam. Voorbereidend op een college over de gevolgen van stikstofdepositie op paddenstoelen die in innige relatie met bomen leven en als topper een online introductie college rond alles wat maar met opvallende zwammen te maken heeft.

Eikelbekertje

Zonder schimmels geen leven is een bekende stelling maar dat geldt ook voor planten en andere fotosynthetiserende organismen. Toch zit er wel wat in, alleen zij zijn in staat hout af te breken en weer terug te brengen in de voedselkringloop. Sommige soorten pakken alleen cellulose aan en veranderen zo een boomstam in kleine bruine brokjes. Anderen kunnen ook lignine verteren en maken er een witte, zachte massa van waar weer andere schimmels op groot kunnen worden. 

Appelrussula

Misschien net zo belangrijk zijn de mycorrhiza vormers. Symbionten van bomen en planten die met hun schimmeldraden opname van mineralen verbeteren maar ook aminozuren doorgeven aan hun gastheer. Vliegenzwammen, kastanjeboleten, cantharellen, melkzwammen en russula's. Honderden soorten hebben elk weer hun eigen specifieke boom waar ze mee samenleven.

Biefstukzwam

Parasieten vinden wij maar lastige wezens. Soms hebben we er persoonlijk last van, vaak ervaren we hinder doordat ze bijvoorbeeld levende bomen verstikken. Honingzwammen, dennenmoorders en beukenzwammen hebben miljoenen doden op hun geweten als ze die zouden hebben. Soms gaat het wat subtieler, biefstukzwammen bijvoorbeeld. Zij ontkiemen in een wond op de bast en beginnen meteen met verteren van het levende hout. Soms kan een boom daardoor zo verzwakken dat hij bij de eerste storm het loodje legt.

Inktviszwam

Paddenstoelen blijven intrigerend. Ze verschijnen en verdwijnen zonder ook maar iets van hun volle omvang te laten zien. Het zijn alleen vruchtlichamen van onzichtbaar gezwam. Leuk om in de komende oktobermaand eens uitgebreid naar te kijken.




Reacties

Populaire posts van deze blog

Bloedzuigers, onbekend en bijzonder

Gewone bloedzuiger (Haemopis sanguisuga) met Groene Kikker (Orvelte) Bloedzuigers, alleen het woord al jaagt velen de stuipen op het lijf. Beelden van grote glibberige monsters die met honderden komen opzetten om het laatste druppeltje levensbloed op te zuigen. Voldoende reden om eens naast een boerensloot te gaan zitten en op zoek te gaan naar deze spannende creaturen. Een paar halen met een net zijn vaak al voldoende om enkele te verschalken. Gezoomde clepsine (Hemiclepsis marginata), Kardinge Wat dan vooral opvalt is dat ze wel glibberig zijn maar helemaal niet groot. Enkele centimeters, daar houdt het meestal wel mee op. Dan maar eens proberen of ze nu echt geïnteresseerd zijn in mijn bloed. Even een vinger er voor houden en ze grijpen zich met hun zuigschijf aan mond en achterlijf al snel vast. Maar in plaats van schrapen om door het vel te komen gaan ze alleen maar aan de wandel, terug naar het water.veel van onze Nederlandse bloedzuigers zijn vooral op zoek naar slak

Muizenissen in het Annerveense moeras

Annerveensche Moeras Bijna mei en het voelt aan als half maart. Toch is het echt voorjaar in het Annerveensche Moeras. Grutto's roepen, Kieviten buitelen en Wulpen vliegen heen en weer. Een laatste Groenpootruiter stapt wat verloren rond terwijl de Kleine Plevier alweer denkt aan broeden op het strandje. Annerveensche Moeras, Grutto en Kleine Plevier Laag bij de grond zijn het vooral muizenissen die om aandacht vragen. Letterlijk elk stukje kale, open getrapte veengrond is begroeid met Muizenstaart. Onze meest bizarre boterbloem met een minieme bloem die vooral bestaat uit een parmantig opgericht vruchtbeginsel met wel 100 stampers. Een paar draadvormige blaadjes zorgen voor de noodzakelijke fotosynthese. Alles bij elkaar niet meer dan vijf centimeter hoog! Muizenstaart, vegetatie Muizenstaart Muizenstaart, bloem Tussen deze Muizenstaarten staat een nog kleiner plantje: Bronkruid. Feitelijk onze enige inheemse Postelein. Beide Winterposteleinen

Rupsen, verborgen of gewapend

Psi-vlinder, Berkenheuvel September is de tijd dat veel rupsen zich opmaken voor de lange winter. Stevig dooreten, vervellen en dan verpoppen om zo roerloos te wachten op het nieuwe jaar. Sommigen leven zeer opvallend, anderen kiezen voor een strategie waar verstoppertje spelen het belangrijkste in het leven is. Drietand, Vennenbroek Opvallen betekent andere manieren gebruiken om vooral snaveltjes te weerhouden toe te happen. Kleuren die op wespen lijken helpen maar ook haarborstels zijn handig. De Drietand en de Psi-vlinder bijvoorbeeld. Als vlinder zijn het nauwelijks te onderscheiden grijs en zwart gekleurde uilvlinders. Maar als rups kiezen ze elk voor hun eigen, opvallende, uitdossing. Geel domineert bij de Psi-vlinder, oranje bij de Drietand. De laatste kiest ook voor verwarring door voor- en achterkant dezelfde kleur te geven. En allebei doen ze het met haren. Een zwarte, hoog uitstekende en wat slordig uitgevoerde kwast staat parmantig omhoog. Als een vogelsnavel z