Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Varensloper

Een jaar natuurpresentaties in woorden - dag 267
Het is toch wat in die barre natuur. Heb je net met veel moeite onze Hollandse winter overleeft als wortelstok; eindelijk nieuwe bladeren gevormd; dan slaat de droogte toe. Als brede stekelvaren ben je wel wat gewend. Stoffig dekzand belegd met eiken- berkenblad is je favoriete groeiplaats. Maar helemaal zonder vocht gaat het ook niet en dus kost het best wat moeite om je prachtige blad te laten ontrollen.  En dan komt er een zo onschuldig lijkend vliegje langs gevlogen. Landt heel rustig op het verse bladtopje; loopt wat heen en weer; bijt of zuigt niet maar laat wel een langgerekt ei achter. Het larfje van deze gewone bloemvlieg is echter wat minder vriendelijk. Hij bijt zich vast in de hoofdnerf en begint te knagen. De varen reageert direct maar is te laat. De groeitop van de bladveer is definitief kapot. Er ontstaat een dikke prop met wat kleine bladslipjes. De plant gaat niet dood en kan gewoon sporen vormen maar heeft natuurlijk we…
Recente berichten

Voorjaars gezwam

Een jaar natuurpresentaties in woorden  dag 266
Wandelen is gelijk aan intensief natuur geniebten. Kleuren; geluiden en vormen veranderen steeds.  Helder paarss koekoeksbloemen rond het Schildmeer of wit bloeiend dalkruid bij Westerbroek. De ratelende zang van de  sprinkhaanzanger bij Woudbloem of de snelle tuinfluiter bij Appingedam. De wijdsheid ten noorden van Scharmer en de beslotenheid van Woudbloem. Maar dan zijn er ook nog de opvallende natuurfenomenen. Een prachtige zwavwlzwam of dit groepje geschubde inktzwammen. Uitgegroeid uit enkele sporen die toevallig in deze berm terecht kwamen. Juist daar waar geregeld een verse verteerde blubs hondenderrie werd gedeponeerd. De zwam groeide er welig op. Na verloop van tijd versmolten twer schimmeldraden en het was uit deze verbintenis dat uiteindelijk een knop groeide. Steeds verder groeide deze uit totdat er een steel en klokvormige hoed ontstond.  Hierin werden nieuwe sporen gevormd; de hoed verslijmde en de druppels vielen op de gron…

Hortus Haren

Een jaar natuurpresentaties in woorden - dag 265
Botanische tuinen zijn natuurpresentaties in fleurige vertellingen. Sommigen met een roemrijke geschiedenis zoals Hortus Botanicus Leiden en Kew Gardens; anderen met een onderbroken lijn in hun vertelling zoals Hortus Haren. Eens een verzameling apothekers kruiden; toen een academische plantentuin in Groningen en vanaf begin 20ste eeuw een Hortus in Haren ten zuiden van de Stad.  En in 1985 klopte een werkloze bioloog aan de deur die er graag wilde rondleiden. Maar de Hortus had andere plannen met hem. Het hoofd educatieve dienst vertrok en dat was wel iets voor hem. Maar ook een ideeënmachine hadden ze nodig want de universiteit wilde er graag vanaf. Geen studenten meer maar bezoekers die zouden komen voor tropische weelde, tuinen en de meest bizarre insecten. Een China Park kwam er; een bijenstal; Groningse landbouwtuin en de wilde plantentuin groeide uit tot groene parel van het Noorden. Maar het bleek moeilijk om de poort open te hou…

Bladluis jager

Een jaar natuurpresentaties in  woorden - dag 264
Vraag een willekeurige natuurliefhebber om eens een bladluis jager aan te wijzen en vrijwel altijd wordt er lieveheersbeestje geroepen. En dat is natuurlijk helemaal goed hoewel er ook enkele zijn die liever meeldauw eten. Maar er zijn er veel meer die het luizenleventje tot een spannende aangelegenheid maken. Gaasvlieglarven bijvoorbeeld, met hun enorme tangen knijpen ze elk luisje aan flarden. Zweefvlieglarven zijn niet minder bloeddorstig. En dan zijn er nog de grote jagers. In of naast ons bijenhotel woont sinds kort een bladluisdoder. Een pikzwart wespje van bijna een centimeter groot die zich zeer verdienstelijk maakt met het ontluizen van onze planten. Niet voor haar eigen volle buik, die vult ze graag met nectar. Alles gaat in de voorraadkast voor haar nog ongeboren kinderen. Bij voorkeur knaagt ze een gang uit in vermolmd hout en creëert daar meerdere kinderkamers in. Wandbekleding is niet nodig, gewoon een stapel bladluizen is…

Boerensloot in het Pompveld

Een jaar natuurpresentaties in  woorden - dag 263
Wie kent ze nog? De boerensloten van vroeger waar je uren kon zitten kijken naar het spel van stekelbaarsjes, de dans van libellen en het handschrift van het schrijvertje. Vanaf de jaren zestig moest het landschap glad gestreken worden. Het water moest zo snel mogelijk weg en sloten werden watergangen. Kunst- en drijfmest stroomde met tonnen tegelijk de vroegere sloot in. Water- en oeverplanten werden weggeschraapt. Modderkruiper en stekelbaarsjes stikten in de mest. Wat eens een sloot was werd een doodse en stinkende prut. Maar toen veranderde het klimaat. Laaggelegen delen kregen natte voeten en in hoger gelegen gebieden moest het water vastgehouden worden. Wat het effect daarvan is mag iedereen komen bekijken in een pareltje van het Brabants Landschap. Het Pompveld, in het land van Heusden en Altena, is letterlijk een stralend groene ster verheven boven het agrarisch landschap. Hier kun je nog sloten tegenkomen zoals ze vroeger waren…

Bijtjes en bloemetjes

Een jaar natuurpresentaties in  woorden - dag 262
 Als klein kind leerden we eerst hoe de bijtjes en de bloemetjes het deden. Eigenlijk een simpel verhaal, de bijtjes kwamen en floep: daar waren de zaadjes van de bloemetjes. Later kregen we nog wat vluchtig plaatwerk onder ogen en verder mochten we het zelf uitzoeken. Deze jeugdherinneringen komen steeds weer boven drijven als ik met mijn camera in ons eco-paradijsje rondzwerf. Op dit moment bloeit de veldsalie en dat betekent een gigantisch bijenfeest. Af en toe probeert wat klein grut ook een slokje mee te pikken maar de zware jongens smijten gewoon alles er uit. Zelfs honingbijen worden met een frontale botsing opzij gezet. Aardhommels en akkerhommels zijn echter ditmaal niet de winnaars. De hoofdprijs gaat ditmaal naar de grote wolbij. Het begon twee dagen geleden met vijf maar inmiddels komen er steeds meer. Vooral de heren zijn echte lomperikken. Maar voor hun staat er ook meer op het spel. Het gaat niet alleen om milliliters sal…

Knipper

Een jaar natuurpresentaties in  woorden - dag 261

Gister stond een metselaar op het podium, vandaag een knipper. Of is het een roller? Met eikenbladrolkever zou je dat wel verwachten. Anderen noemen dit prachtige kevertje een vouwer want dat is wat zij uitstekend beheerst. Eerst wordt er geknipt. Precies tot aan de nerf en niet verder. Eerst de ene kant van het blad, daarna de andere kant. Het bungelende bladtopje wordt vervolgens gevouwen tot een doosje. Niet zo netjes als een post verzenddoos met vouwtjes en insteekrandjes. Het lijkt meer op wat gefrommel en vervolgens weer recht trekken. In het doosje wordt een ei gelegd. Na een korte periode komt het larfje uit en heeft niet alleen een prachtig beschermd kamertje maar ook een gedekte tafel. Uiteindelijk verdort het doosje en valt van de resterende nerf af. Geen probleem want verpoppen kan ook beter in de grond gebeuren. Dat is trouwens een langdurige geschiedenis. Tien maanden is heel normaal bij deze kever. En dat moet ook want ei…