vrijdag 19 december 2014

Costa Rica handige jongens

Bruine brulaap, Tortuguero National Park
Leven in de bomen. Voortdurend beducht op de wet van de zwaartekracht want de lekkerste hapjes groeien vaak net buiten handbereik. Of slapen zonder een laatste duikeling naar beneden te maken. In deze vijfde aflevering van een serie natuurbelevenissen in Costa Rica wordt de verrekijker gericht op handige jongens.

Zwarthandslingeraap, Corcovado National Park

Midden-Amerikaans doodshoofdaapje, Corcavado National Park

Witschouder capucijnaap, Tortuguero National Park
Aapjes kijken is voor veel toeristen in Costa Rica de belangrijkste reden om de laatste restanten tropisch regenwoud te bezoeken. Bruine brulapen, zwarthand slingerapen en witschouder capucijnaapjes zijn op veel plaatsen nadrukkelijk aanwezig. Zelfs in Ensenada Lodge aan de droge westkust gaat geen dag voorbij zonder een nadrukkelijk afscheid van de brulapen tijdens de avondschemering. Feitelijk zijn het een beetje zonderlinge dieren. Fruit interesseert ze niet en voor gescharrel van capucijntjes halen ze hun neus op. Bladeren, daar gaan ze voor. Rond de Tortuguero rivier zie je ze vaak met een volgegeten pens op een tak hangen. De blik op oneindig en wachtend tot de zware kost eindelijk verteerd is. Slingerapen zijn altijd een uitdaging voor elke fotograaf. Alleen in Sirena (Osa Peninsula) wordt het wat gemakkelijker omdat daar de bomen iets lager zijn. Dit is meteen de beste plaats om de uiterst zeldzame "squirrel monkeys" te ontmoeten. Midden-Amerikaanse Doodshoofdaapjes die net even anders zijn de bekende scharrelaars in de Nederlandse dierentuinen.

Tweevingerige luiaard, Guapiles

Bonte Eekhoorn, Cerro Lodge (Tarcoles)

Witsnuitneusbeer, Arenal

Maar er zijn veel meer handige jongens in het Costa Ricaanse bos te vinden. Hoog op de verlanglijst van natuurliefhebbers staat ook vaak een ontmoeting met een luiaard. Eigenlijk niets anders dan een baal haren met een suffe kop. En de tweevingerige variant is dan ook nog vaak groen uitgeslagen door overtollige algengroei in zijn pels. Net als de brulapen zijn het echte bladeters en spenderen veel tijd aan slapen. Zonder angst om naar beneden te vallen hangen ze letterlijk aan hun vingertoppen onder een tak. Een onmogelijke opgave voor ons bodembewoners. Hoe anders zijn de Bonte Eekhoorns. Voortdurend wordt heen en weer gerend door de takken, boom in, boom uit. Om ze herkennen is het wel handig om te weten dat alleen in Costa Rica al zeven verschillende kleurvormen rondlopen, elk in hun eigen gebied. Pas als ze wat verder naar beneden komen zijn ze goed te onderscheiden van de Roodstaart Eekhoorn die een net iets andere kleurverdeling heeft. En dan zijn er ook de witsnuitneusbeertjes. Helemaal geen beer maar een verwant van de wasbeertjes. Deze grappige beestjes kunnen alles behalve vliegen. Op de grond of balancerend over takken, het maakt ze niet uit en ze lijken er ook nog plezier in te hebben.

Montezuma Oropendula, Tortuguero National Park

Zwavelborsttoekan, Tortuguero National Park
Geelschouderara, Cerro Lodge (Tarcoles)

Handige jongens zijn ook de vele fruitetende vogels. Montezuma Oropendula's zijn daarvoor uitgerust met een enorme snavel. Net iets kleiner dan de totaal niet verwante Toekans maar zeker zo goed te gebruiken. Deze bizarre, grote, vogels broeden ook nog eens in nesten die aan lange slierten gevlochten hooi opgehangen worden aan takken. Nog luidruchter en bonter zijn de bedreigde Geelschouderara's. Waar ze nog zitten zijn ze echt niet te missen. Het dorp Tarcoles en Cerro Lodge (aan de oostkust, vlakbij Carara National Park) zijn goede locaties om er naar te gaan kijken. Op de kop, aan één poot hangend, het maakt niet uit. Als er ergens een eetbare vrucht hangt zullen ze deze ook te pakken krijgen. Dat het soms leidt tot vermakelijke valpartijen nemen ze graag voor lief.

Northern Cat-eyed Snake, Poor Man's Paradise (Osa Peninsula)

Jumping Anolis, vervellend en pronkend mannetje, Corcovado National Park

Aziatische gekko, Poor Man's Paradise (Osa Peninsula)

Bomen vormen niet alleen voor zoogdieren en vogels een interessant leefgebied. Ook slangen en hagedissen scharen zich in het bataljon evenwichtskunstenaars. Voor een slang is het natuurlijk een gemakkelijk opgaaf. Zolang een tak dik genoeg is om zijn gewicht te dragen kan hij er overheen. Op jacht naar slapende vogels, een nest met eieren of andere interessante hapjes. De springende Anolis lijkt alles op goed geluk te doen. Het mannetje heeft een knaloranje keelzak die geregeld even getoond wordt. Moeiteloos springen ze van tak naar tak door het struikgewas, steeds maar weer insecten achtervolgend. Kampioen klimmen is echter toch de gekko. Of het nu een ingevoerde exoot of een lokale soort is, allemaal kunnen ze tegen de steilste wanden klauteren of zelfs volledig op de kop aan het gaas van onze lodge blijven hangen.

Terug in Nederland lijken onze bomen maar saai. Onze eigen rode eekhoorn is eigenlijk de enige handige jongen die wij kunnen laten zien aan bezoekende toeristen.

Onze reis werd georganiseerd door Aratinga Tours (Cartagena, Costa Rica) in samenwerking met Hamba Kahle Natuurreizen.

donderdag 11 december 2014

Costa Rica kikkerparade


Rosenberg's Treefrog (9 cm, geluid)
Mensen hebben iets met kikkers. Kinderen scheppen emmers vol kikkerdril op en verwonderen zich over het leven van kikkervisjes. Biologen worden blij van het geplop van de steeds algemener wordende Heikikkers. Fransen eten ze het liefst als delicatesse. En in Midden-Amerika betalen toeristen grif voor kikkerexcursies.

In de vierde aflevering van een serie reis- en natuurimpressies van Costa Rica daarom een bijzondere kikkerparade. Beelden en verhalen maar ook  links naar een website met geluiden van bijzondere kikkertjes (gemaakt door David Ross).

Kikkerbus naar Tortuguero National Park

Strawberry Poison Frog (Blue Jeans Frog, 2,5 cm, geluid) - Guapiles

In het vliegtuig naar San José droomde ik van een bijzondere ontmoeting met een zeldzaam pijlgifkikkertje. Niet in een terrarium van de Emmer dierentuin maar "echt" wild in het bos. Direct na aankomst begon het al goed. Op de toeristenbus naar Tortuguero National Park staat niet alleen een Red-eyed Leaf Frog, de meest bekende boomkikker van Costa Rica, maar ook een plaatje van een echte gifkikker. In de bus vooral doorsnee toeristen. Deels uit verre buitenlanden, deels uit de hoofdstad. Allen zijn op weg naar drie dagen jungle ervaring. Geen kaki kleding, geen verrekijkers of telescopen maar vooral bont tropisch lawaai. Na enkele uren rijden, en vele monologen van een reisgids, wordt gestopt bij een minuscuul stukje regenwoud. In het hart een restaurant waar iedereen zich laat laven. En dan gebeurt het: er zijn "Poison Dart Frogs"gezien! Onder aanvoering van lokale toeristen stort iedereen zich in het gebladerte. Zij weten hoe klein ze zijn. En dan zien wij ze ook: de Strawberry Poison Frog. Daarvoor kwamen we. Iets groter dan een duimnagel en voorzien van een rode jas met blauwe broek. Tico's (inwoners van Costa Rica) noemen ze daarom "blue jeans frog", een buitengewoon toepasselijke naam.

Green & Black Poison Frog (4,5 cm) - Selva Verde Lodge

Granular Poison Frog (2,5 cm, geluid) - Osa Peninsula

Pijlgifkikkertjes komen overal in tropisch Amerika voor. Altijd zijn het bont gekleurde beestjes die overdag actief zijn op de bosbodem. Vaak bijna pronkend op boomstammen maar voor elke kikkereter herkenbaar als absoluut oneetbaar. Feitelijk is het gif in hun huid zo sterk dat lokale bewoners ze graag gebruikten voor een effectief smeersel om hun pijlpunten in te dopen. Daarmee zijn ze meteen een buitenbeentje onder de amfibeën. Padden hebben altijd twee gifklieren aan beide kanten van de kop, bij kikkers ontbreken deze. De grootste is de Green & Black Poison Frog, met ruim vier centimeter bijna twee keer zo groot als de Strawberry of de Granular Poison Frog. Spectaculair zijn ze maar vooral de kleine soorten zijn best lastig te vinden. Hun geluid is hoog en slechts heel kort te horen. En ondanks het felle rood contrasteren ze nauwelijks tussen de bladeren waar ze hun voedsel vinden.

Marine Toad (18 cm, geluid)- Ensenada Lodge

Savage Bull Frog (18 cm, geluid) - Cerro Lodge

Van klein tot bijzonder groot. De Marine Toad en de Savage Bull Frog groeien met 18 centimeter uit tot bijna soepbordformaat. Meer dan een pond pad of kikker. En een bek waar alles in past. Van kleine zoogdieren tot insecten, alles gaat naar binnen. Beide zijn het nachtdieren aar toch is de reuzenpad gemakkelijk te vinden. Zodra de tuinverlichting aangaat en de eerste nachtvlinders verschijnen is hij present. De "stierkikker" is meer een bosdier. Net als verwante "schuimkikkers" zetten de dames hun eieren af in grote witte schuimklodders. Gewoon op de bosbodem op plaatsen waar het nat genoeg is voor hun kroost.

Hourglass Treefrog (3,3 cm, geluid) - Arenal Oasis

Masked Treefrog (7,8 cm, geluid) - La Fortuna
Emerald Glass Frog (3 cm) - La Fortuna



Red-eyed Leaf Frog (7,6 cm, geluid) - Poor Man's Paradise
En de allerkleinste: Common Dink / Tink Frog (1 - 2 cm, geluid) - Arenal Oasis

Terwijl we in Nederland al blij zijn met elf soorten kikkers en padden is dat in Costa Rica de minimale score van één avondje kikkers kijken. Alle 141 soorten zal niet lukken, daarvoor zijn enkele te zeldzaam of leven in bijna onbereikbare gebieden. De beste manier om een beetje wegwijs te worden in de tientallen soorten is meegaan met een "Frog Watching Tour". De meeste grote natuurparken bieden ze aan maar wil je echt een gedegen tocht kies dan voor de excursie van Arenal Oasis. Op minder dan een kilometer jungle pad krijg je de schitterendste soorten te horen én te zien. De bekende Tink (of Dink) Frog bijvoorbeeld. Overal in Costa Rica hoor je het geluid maar ze te zien krijgen blijkt verschrikkelijk lastig. Slechts 2,5 cm en dan ook nog eens verborgen onder een blad of stam. Iets groter en  met een totaal ander geluid is de fraaie Hourglass Treefrog. Maar voor mij de meest bizarre boombewoners zijn de glaskikkers. Vooral de pootjes zijn helemaal doorschijnend en het skelet is zo te zien.

Common Rainfrog (5 cm, geluid) - Arenal Oasis
Little Brown Rainfrog (2 cm, - Osa Peninsula)

Rainforest Frog (12 cm, geluid) - Arenal oasis

Tungara Frog (3,3 cm, geluid) - Ensenada Lodge

Op de grond gaat de kikkerparade verder. Rainforest frogs  bijvoorbeeld. Van voren groen, van achter bruin.  Of de Common Rain Frog met een fraai stippenpatroon op de rug. Aan de oostkust kun je uitkijken naar de Tungara Frog. Overdag verborgen maar 's nachts beginnen de mannetjes te roepen. Heel voorzichtig want overal kan een kikkeretende vleermuis op de loer liggen. Slechts één soort die helemaal gespecialiseerd is op het nuttigen van deze padachtige kikkertjes. Nog veel kleiner en lastiger te vinden is de Little Brown Rain Frog. Overdag actief maar helemaal bruin en levend tussen bruine bladeren op een donkere bosbodem. Hier heb je echte een goede gids voor nodig.

Red-eyed Leaf Frog - Selva Verde Lodge

Costa Ricaanse kikkers, eindeloos gevarieerd en met wat hulp uitstekend te vinden.

Bronvermelding:
Amphibians and Reptiles of Costa Rica (Chacón & Johnston - 2013
Costa Rican Frogs

Onze reis werd georganiseerd door Aratinga Tours (Cartagena, Costa Rica) in samenwerking met Hamba Kahle Natuurreizen.

zaterdag 6 december 2014

Costa Rica - Beachboys

Zwarte Gier
Echte beachboys, dat zijn het. Op elk strand van Costa Rica zijn ze wel te vinden: zwarte gieren. Op zoek naar een aangespoelde en overrijpe vis of gewoon wat rondhangend. Uitdagend rondkijken maar ondertussen voortdurend op hun hoede.
Zwarte gier als beachboy, genietend van een rotte vis - Poor Man's Paradise (Osa Peninsula)
In deze derde aflevering reisimpressies Costa Rica even relaxen op het strand. Schijnbaar oneindige stroken zand langs de Caraïbische kust of met scherpe rotsen afgebakende randen van de Stille Oceaan. Overal dreunen golven onafgebroken op de Midden-Amerikaanse landbrug alsof ze de verbinding tussen Noord- en Zuid-Amerika weer willen wegspoelen. Wenkkrabbetjes en heremietkreeften scharrelen voorzichtig rond. Op zoek naar alles wat maar eetbaar is en in hun mond past

Poor Man´s Paradise (Osa Peninsula)

Wenkkrab - Ensenada Lodge (Manzanillo)


Heremietkreeft - Poor Man's Paradise (Osa Peninsula)

.
Nest van Groene Zeeschildpad - Tortuguero National Park

Costa Rica is vooral bekend als toplocatie voor zeeschildpadden. Vijf soorten komen er aan land om eieren te leggen. Aan de Caribische kust bij Tortuguero is de Groene Zeeschildpad nog in grote aantallen te vinden hoewel ook hier de populatie zwaar onder druk staat. Maar in plaats van schildpadeieren te verkopen heeft de bevolking gekozen voor ecotoerisme. Reizigers zijn bereid te betalen om in het holst van de nacht oog in oog te staan met deze bijna prehistorische monsters. Alles wat de dieren maar zou kunnen verstoren is streng verboden. Geen camera's, geen zaklantaarns, geen geluid. En per nacht slechts een paar kleine groepen op het strand. Als er dan ook nog een Jaguar rondsluipt wordt het wel erg spannend. Maar uiteindelijk zaten ook wij, heel stil en op de hurken, naast een schitterende dame. De ogen half geloken, helemaal in trance, zat ze daar. In haar zelf gegraven kuil, een half uur lang elke minuut een ei naar buiten persend. Op een gegeven moment zie je haar ontwaken. Even rondkijken, en dan begint het zware werk opnieuw. Met de achterpoten wordt de kuil dicht gemaakt. Centimeters zand wordt uitgestort op haar kostbare schat. Met een zachte glimlach om haar brede kaken schuifelt ze vervolgens weer terug naar zee. Wat rest is een ondiepe kuil met haar afdruk.

Mangrove bos - Ensenada Lodge (Manzanillo)

Mangrove zaad - Ensenada Lodge (Manzanillo)

Willet - Ensenada Lodge (Manzanillo)

Kleine blauwe reiger  -Tarcoles

Stranden zijn niet overal toegankelijk. Langs riviermondingen en overal waar de zee aan kracht verliest rukken de mangroven in gesloten gelederen op. Het lijken net steltlopers. Met eb staan ze op hoge poten in het water of op het strand. Zodra de vloed komt likt het zilte water weer aan hun stammen en takken. Vruchten kiemen al aan de boom en kunnen zodra ze afvallen zich meteen in het zachte slik boren. Hoewel lastig toegankelijk zijn mangroven altijd interessant voor vogelaars. Langs de randen scharrelen Kleine blauwe reigers, Oeverlopers en vooral veel Willets zijn er bijna altijd te vinden. Visarenden zweven boven het water en takken zijn het domein van Gele Zangers met hun opvallende bruine kopjes.

Bruine Pelikaan - Tarcoles

Amerikaanse Fregatvogel - Tarcoles

Echte beachboys zijn ook Bruine Pelikanen en Amerikaanse Fregatvogels. Bijna onafscheidelijk lijken ze te zijn. Fregatten als piraten en pelikanen als de zilvervloot. Hoewel ze ook best zelf in staat zijn vis te vangen is het zoveel gemakkelijker om iemand te beroven. Gewoon net zolang pesten totdat de prooi losgelaten wordt.

Zonsondergang - Poor Man's Paradise (Osa Peninsula)

Tropische stranden, een bounty sfeer en altijd verrassend mooi.

Onze reis werd georganiseerd door Aratinga Tours (Cartagena., Costa Rica) in samenwerking met Hamba Kahle Natuurreizen.

donderdag 4 december 2014

Costa Rica bloembezoekers


Streepstaartkolibrie (Stripe-tailed Hummingbird)
Midden Amerika, een tuintje in Costa Rica op meer dan tweeduizend meter hoogte. Een ijzige wind strijkt over prachtig bloeiende struiken. Terwijl mijn gevoelstemperatuur ver onder het vriespunt daalt gonst het letterlijk van de activiteit. Aan alle kanten snort en bromt het. Het lijken wel reusachtige hommels uit "Erik en het klein insectenboek" maar het zijn vogels. Welkom in het rijk van de kolibrie.


Strijd tussen Roodbuikjuweelkolibrie (White-throated Mountain-gem) en Groene Violetoorkolibrie (Green Violet-ear)

Vlinders, bijen en zweefvliegen lijken bloemen te moeten delen met vogels. Maar dat is slechts schijn. Met kleur en vorm weten allerlei soorten zich exclusief te richten op kolibries. Rode of oranje bloemen zijn voor bloembezoekende vogels als vuurtorens in een duistere nacht. Als ze dan ook nog eens een vorm hebben die precies past bij hun snavel dan weet je zeker dat kolibries er heel veel over hebben om hier geregeld even te komen tanken. Grotere soorten (slechts vijftien centimeter....) jagen met genoegen kleinere soorten weg. Maar ook elkaar verdragen ze slecht. Langs bloeiende bosranden of tuinen zie je dan ook voortdurend kolibries patrouilleren.

Purperkeeljuweelkolibrie (Purple-throated Mountain-gem) - Costa Rica, Savègre Mountain Lodge
Roodstaartamazilia (Rufous-tailed hummingbird) - 

Groene violetoorkolibrie (Green Violet-ear) - Costa Rica, Savègre Mountain Lodge 

Rivuli's kolibrie (Magnificent Hummingbird) - Costa Rica, Savègre Mountain Lodge

Bijna vijftig soorten kolibries zijn er te vinden in Costa Rica. Sommige komen verspreid over het gehele land voor, andere zijn beperkt tot bijvoorbeeld de hooggebergte in het centrale hart. Roodstaartamazilia's (Rufous-tailed Hummingbird) zijn vaak de eerste die je tegenkomt na landing in San José. Overal duikt deze agressieve soort op, bij voorkeur in het laagland maar soms tot 2200 meter, Voor de bijna endemische Vulkaankolibries (Volcano Hummingbird) mag het nog wel hoger. Een prachtige locatie om deze in alle rust te kunnen bekijken is Savègre Mountain Lodge in de Talanaca Cordillera. Naast een overvloedige bloemenzee in de tuin zijn er ook nog enkele voerplaatsjes waar elke dag vers honingwater voor de kolibries geserveerd wordt.

Leigrijze Berghoningkruiper (Slaty Flowerpiercer) - Costa Rica, Savègre Mountain Lodge

Als je van nectar houdt maar geen lange snavel en tong hebt blijft er maar één ding over: diefstal. Gewoon overdag, terwijl iedereen het ziet. Leigrijze Berghoningkruipers (Slaty Flowerpiercer) zijn meesters in het stelen van bloemenhoning zonder dat er bestuiving plaats vindt. Net als enkele hommelsoorten in Nederland boren ze een gaatje onder in de bloembuis en bereiken zo de honingpot.

Papilio thoas, een page - Costa Rica, Cerro Lodge (Carara)


Astraptes fulgerator, een dikkopje - Costa Rica, Cerro Lodge (Carara)
Anartia fatima, werkelijk overal te zien in Costa Rica

Phoebis philiae - Costa Rica, Tortuguero National Park
Maar er zijn uiteraard meer bloembezoekers in Costa Rica. In het uiterste noordoosten (Tortuguera National Park) vliegen overal kopergroene bijen rond. Maar het zijn toch vooral de dagvlinders die de meeste aandacht trekken. Vossen (Nymphalidae), luzernevlinders (Pieridae) en allerlei dikkopjes zijn als Europese vlinderaar gemakkelijk te herkennen aan vorm en houding van de vleugels. En zelfs de kleuren zijn bijna Europees. Het verschil tussen onze Koninginnepage en Papilio thoas bijvoorbeeld. Als de vlinder statig langs komt fladderen lijken ze sprekend op elkaar. Pas als ze even gaan zitten is de rijke zwarte tekening op voor en achterzijde toch echt anders.

Agraulis vanilae, een Heliconiidae - Costa Rica, Alajuela


Heliconius sp. - Costa Rica, Alajuela
Heliconius charitonia, een Heliconiidae - Costa Rica, Alajuela

Met Passiebloemvlinders sluit ik dezer presentatie van bijzondere bloembezoekers af. Een bijzonder mooie groep Latijns Amerikaanse vlinders die vooral bekend geworden zijn als kleurige aanwinsten van Europese vlinderhuizen omdat ze gemakkelijk te kweken zijn. Vlak vòòr vertrek naar het vliegveld kon ik nog een uurtje doorbrengen naast een bloeiende Lantana. Costa Rica's bloembezoekers, je raakt er niet op uitgekeken.

Dit was deel 2 van een serie reisimpressies van Costa Rica. Voor het eerste deel zie "Costa Rica, groen en kleurig regenwoud".

Onze reis werd georganiseerd door Aratinga Tours (Cartagena, Costa Rica) in samenwerking met Hamba Kahle Natuurreizen.






Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...