Doorgaan naar hoofdcontent

Het nieuwe vogels kijken

 (Tweehonderd en meer zeldzame vogelsoorten in de Lage Landen, Kester Freriks, Uitgeverij Athenaeum  2016).



Half oktober, een kille zeewind steekt zijn vingers uit naar de duintoppen van Texel. Vreemde gestalten drommen samen op een tochtige polderweg. Ze lijken vergroeid met lange telescopen, kijkers en cameralenzen. Een halve bol van electromagnetische straling hangt er boven. Dit zijn de nieuwe vogelaars. Smullend van een woestijntapuit maar met de oren gespitst op een volgend piepje van hun mobiele telefoon. De bergheggemus wordt verwacht!
Honderden nieuwe vogelaars genieten van de bergheggemus. Foto: Laurens Steijn

Bergheggemus, Maasvlakte, 21 oktober 2016. Foto: Marten Miske

Met “Het nieuwe vogels kijken” geeft Kester Freriks een vervolg aan zijn bijna epische klus om alle Hollandse vogelsoorten in beeld en tekst te vangen. In 2009 werd het fundament gelegd met “Vogels kijken, alle driehonderd Nederlandse vogelsoorten”. Zeven jaar later volgen nu 215 soorten. Maar deze Sisyphus klus zal nooit ten einde zijn. Net voor publicatie stak de bergheggemus dan toch nog de Nederlandse grens over. Iets eerder boekte de blauwstaart een paar dagen Texel.

Blauwstaart, Noordwijk, 10 april 2015. Foto Marten Miske

“Het nieuwe vogels kijken” is geen vogelboek waar elke ooit eens waargenomen dwaalgast tot en met het laatste veertje beschreven wordt. Het is een literaire ode aan een mooie hobby die steeds meer mensen boeit. Vanuit die optiek moet dan ook Kester’s prestatie gelezen worden. Nederlandse bijzondere soorten letterlijk de huiskamer inbrengen. Met zijn originele keus voor antiquarische aquarellen uit de magistrale Artis bibliotheek slaat hij een brug tussen vroeger en nu. Soms verrassend accuraat, vaak ook met artistieke vrijheid geschetst aan de hand van een opgezette vogel uit verre streken.

Roodkeelnachtegaal, Hoogwoud, 28 januari 2016. Foto Marten Miske

Traditionele vogelaars strijken neer op een plek en noteren  wat  langs komt vliegen. “Hedendaagse vogelkijkers bewegen zich op de grens van visoen en herkenning”.  Steeds maar meer nieuwe soorten op een klein stukje aarde waarnemen vraagt echter om kennis. Vroeger was een simpele kijker en een handzame boekje als “Zien is Kennen” of “Peterson’s vogelgids” voldoende.  Tegenwoordig  zijn organisaties als Dutch Birding, SOVON en de NederlandseOrnithologische Unie onontbeerlijk. Zij maken herkenning mogelijk en wijzen de weg langs de “international flyway”.  Met de inleiding van dit boek krijgt de lezer een uniek inkijkje in deze bijzondere wereld.

Rosse waaierstaart, Maasvlakte, 22 september 2016. Foto Marten Miske

Freriks  worstelt met begrippen als trekvogels, dwaalgasten en een prachtig anglicisme “vagebonden”.  Vogels zijn niet gebonden aan grenzen of vogelboeken. Wat eens zeldzaam was is morgen misschien wel algemeen. In zijn bloemlezing zijn ook soorten opgenomen als kleine rietgans en taigarietgans. Zeker niet zoveel voorkomend in vergelijking met kol- of brandganzen maar absoluut geen dwaalgast. En wat te doen met sterns als witvleugel- en witwang? Alweer een aantal jaren een onregelmatige en schaarse broedvogel die profiteert van nieuwe natte natuurgebieden.

Noordelijke Jacacana. de recordsoort van Arjan Dwarshuijs. Costa Rica, Ensenada. Foto Natuurpresentaties

Tot voor kort was de Amerikaanse  Noah Strycker de kampioen “twitchen”. Freriks neemt ons mee op zijn spannende jacht om binnen een jaar de meeste soorten aan te kunnen kruisen. Inmiddels hebben we onze eigen Arjan Dwarshuis. Tien maanden lang konden we al genietenvan zijn reis langs de mooiste vogelgebieden. En op 10 november werd het wereldrecord met 6.119 soorten in één jaar door hem bereikt. Heel spannend wat hij de laatste zes weken van het jaar er bij op kan tellen.

Bladkoning. Texel (Robbenjager) 15 oktober 2016. Foto Laurens Steijn

“Het nieuwe vogels kijken” is een feest van herkenning voor twitchers maar ook een gevederde droom voor iedereen die eens wat meer wil zien dan mus en mees.

Met dank aan Wietze Janse en Marten Miske (Dutch Birding); Laurens Steijn (Birding Breaks) en Mark Plomp (Vogelinformatiecentrum Texel).

Reacties

  1. Wat leuk ,al die bijzondere vogelsoorten die ons landje hebben bezocht.
    Ik ben in 2014 nog naar Oegstgeest gefietst voor de witkruintapuit die daar toen zat. Deze was er zelfs een aantal weken en is daarna waarschijnlijk door een van de buurtkatten gepakt.
    Ik ga alleen op bijzondere soorten af ,als ze in de buurt zitten..of...als er nog andere dingen te zien zijn in de omgeving. Op dit moment is het weer genieten van de pestvogels in ons land.
    groetjes Ghita

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik ben helemaal geen vogelspotter of twitcher, maar ik kan me wel heel goed voorstellen hoe spannend het voor hen kan zijn bij een melding van een nieuwe soort.
    Mooi blog voor de aankondiging van dit boek.
    Groeten, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi Kees,
    toch is het heel leuk als er dwaalgasten zitten.
    Niet dat ik dan als een gek die kant opga hoor maar als ik dan deze foto's zie gaat het wel kriebelen. Ik had dan wel toevallig de gelegenheid om de roodkeelnachtegaal van dichtbij te kunnen fotograferen want hij zat in de tuin van de zoon van een kennis van me :-).
    Dit is echt genieten met wat ik hier zie.

    Groetjes, Helma

    PS, Kees, zou jij me je email adres nog willen doorgeven. Door een computercrash ben ik alle mailadressen en linken kwijt.
    Ik ga begin februari naar Texel en hoop dat er daar dan ook nog eits leuks te zien is.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Al ben ik dan geen vogel-fotograaf, ik herken wel mooie foto en dit zijn echt mooie foto's. Een genot om naar te kijken.

    Groet,
    Rob.

    http://www.dimrost.nl

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Muizenissen in het Annerveense moeras

Annerveensche Moeras Bijna mei en het voelt aan als half maart. Toch is het echt voorjaar in het Annerveensche Moeras. Grutto's roepen, Kieviten buitelen en Wulpen vliegen heen en weer. Een laatste Groenpootruiter stapt wat verloren rond terwijl de Kleine Plevier alweer denkt aan broeden op het strandje. Annerveensche Moeras, Grutto en Kleine Plevier Laag bij de grond zijn het vooral muizenissen die om aandacht vragen. Letterlijk elk stukje kale, open getrapte veengrond is begroeid met Muizenstaart. Onze meest bizarre boterbloem met een minieme bloem die vooral bestaat uit een parmantig opgericht vruchtbeginsel met wel 100 stampers. Een paar draadvormige blaadjes zorgen voor de noodzakelijke fotosynthese. Alles bij elkaar niet meer dan vijf centimeter hoog! Muizenstaart, vegetatie Muizenstaart Muizenstaart, bloem Tussen deze Muizenstaarten staat een nog kleiner plantje: Bronkruid. Feitelijk onze enige inheemse Postelein. Beide Winterposteleinen

Stekelrog

De bioloog zoekt De week van de bioloog - 9 Wat een week. Vier collegeseries over het verhaal van Sapiens afgesloten. een introductie college over Virologie mogen verzorgen (wordt as. zaterdag herhaald, zie website Vrije Academie) en vandaag volledig uitgewaaid op het Hollandse strand bij Katwijk. En dat leverde weer een leuk verhaal op/. .Striemende wind, bijna horizontale regen en vliegend zand. Maar eens een bioloog, altijd een bioloog. Met samen geknepen ogen bleef ik het zand afspeuren en dat leverde eerst een dribbelend drieteenstrandlopertje op. Prachtig wit en grijs, zijn  winterkostuum steekt prachtig af tegen het strand. Een ongezien garnaaltje verdwijnt in het zwarte snaveltje. En dan komt de beloning. Een eikapsel van een stekelrog. Een algemene kraakbeenvis in de Noordzee maar toch een leuke waarneming. Boswachter Luc Knijnsberg vindt geregeld meer soorten maar ik ben a blij met een enkel kapsel. Het jong is allang uitgekomen. Mogelijk nu rondzwemmend langs onze kust en ho

Rupsen, verborgen of gewapend

Psi-vlinder, Berkenheuvel September is de tijd dat veel rupsen zich opmaken voor de lange winter. Stevig dooreten, vervellen en dan verpoppen om zo roerloos te wachten op het nieuwe jaar. Sommigen leven zeer opvallend, anderen kiezen voor een strategie waar verstoppertje spelen het belangrijkste in het leven is. Drietand, Vennenbroek Opvallen betekent andere manieren gebruiken om vooral snaveltjes te weerhouden toe te happen. Kleuren die op wespen lijken helpen maar ook haarborstels zijn handig. De Drietand en de Psi-vlinder bijvoorbeeld. Als vlinder zijn het nauwelijks te onderscheiden grijs en zwart gekleurde uilvlinders. Maar als rups kiezen ze elk voor hun eigen, opvallende, uitdossing. Geel domineert bij de Psi-vlinder, oranje bij de Drietand. De laatste kiest ook voor verwarring door voor- en achterkant dezelfde kleur te geven. En allebei doen ze het met haren. Een zwarte, hoog uitstekende en wat slordig uitgevoerde kwast staat parmantig omhoog. Als een vogelsnavel z