vrijdag 4 januari 2013

Parapluutjes en Kegels

Parapluutjesmos, Marchantia polymorpha
Het is weer gelukt, we zijn een denkbeeldige tijdsgrens gepasseerd! Voor velen een moment van bezinning maar laat de blik eens omlaag gaan. Laag bij de gronds is geen sprake van rust. Er wordt gegroeid en vrucht gedragen. Parapluutjesmos en Kegelmos vragen om aandacht. Niet de eerste keer deze week want ook in Berichten van een Dodenakker werd al over deze bijzondere mossen geschreven.



Parapluutjesmos, Marchantia polymorpha

Wachten voor het spoor is aan de Onnerweg (Haren) een waar genoegen. Hang bij het voetpad even heerlijk over de slagboom, het duurt toch altijd tijden voordat het stalen monster langs raast of tuft. Kijk eens naar beneden, een oerwoud van piepkleine, bruine parapluutjes staan daar stil te pronken. Groeiend op een groen geruite flap en nog geen vijf centimeter hoog.

Sporenkapsel Parapluutjesmos
Parapluutjesmos met broedbekers

Dichterbij blijkt onder de parapluutjes een rommelige massa haren en schubben te groeien. Nog maar kort geleden hingen hier korfjes vol met sporen. Voor Parapluutjesmos is dit het belangrijkste moment in zijn leven. Vrucht dragen, je verspreiden en er voor zorgen dat nog meer open grond toegedekt wordt. Biologen noemen het een "thalleus levermos" wat zoveel wil zeggen dat het plantje geen stengel of bladeren heeft en niet meer is dan een tongvormige lap groen weefsel. Vaak getooid met ronde miniatuur kommetjes vol met snippers. Net als sporen kan elk stukje uitgroeien tot een complete plant. Groot verschil is echter dat deze "broedkorrels" een vorm van vegetatieve voortplanting zijn. Alle nakomelingen zijn dus genetisch identiek aan hun moeder plant.

Kegelmos (Conocephalum conicum) met daartussen Rimpelmos (Atrichum undulatum)

Nog niet zo lang geleden was de wereld van de Parapluutjesmossen redelijk overzichtelijk. Met kwekerijen is echter een nauw verwante soort opgerukt, Kegelmos. Vrijwel altijd zonder parapluutjes maar wel getekend met ruitjes. De `kommetjes` van Kegelmos zijn nooit rond maar half open. Ook zal je dit mosje zelden buiten tuinen, parken of begraafplaatsen aantreffen.

De winterperiode is een uitgelezen moment om klein te beginnen. Wat er bloeit is laag bij de grond te vinden en mossen en korstmossen vallen nu veel meer op. 

7 opmerkingen:

  1. Hallo Kees,
    Grappige soort dat parapluutjes mos. Nog nooit gezien, maar wie weet ga ik het nu wel ergens herkennen.
    Groeten, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Wat leuk, parapluutjesmos! als ik dit een keer vind dan herken ik het vast wel ( hoop ik)
    Groetjes Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi Kees,

    laat ik toevallig ook een blogje hebben over mossen :-)
    Deze parapluutjes ben ik zelf nog nooit tegen gekomen maar reken maar dat ik mijn ogen nog beter de kost ga geven. Ik vind mossen prachtig om te zien en een uitdaging om te fotograferen :-)

    Groetjes, Helma

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Praplutjesmos ken is, maar dat ze broedbekers hebben is nieuw voor me dus zeker
    weer wat geleerd en er zelf binnenkort ook maar weer een op de knieën bij kijken.
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Hoi Kees
    Weer een leerzaam stukje ..Parapluutjes/kegels..
    Met prachtige foto's ..
    Groetjes Henk

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Hallo kees,

    Het was even zoeken, maar ik heb je blog gevonden en heb mij gelijk aangemeld als volger.
    Geweldige blog! Heerlijk om zo onze passie (de natuur en fotografie) te kunnen delen.

    Ik ga binnenkort ook even zoeken naar deze mosjes.

    Groetjes,
    Willy

    BeantwoordenVerwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...